Nieuws

LiveNation: artwashing van Israël’s gelivestreamde genocide

Deze oproep komt van PACBI, de Palestijnse campagne voor een academische en culturele boycot van Israël. PACBI is een van de oprichters van de bredere BDS-beweging (Boycot, Desinvestering en Sancties). Dat is een geweldloze beweging, opgezet door de Palestijnse samenleving zelf, die druk wil zetten op Israël via boycots — net zoals in de jaren tachtig wereldwijd het apartheidsregime in Zuid-Afrika werd geboycot.

Een paar begrippen die in deze tekst terugkomen:

Culturele boycot. Het idee is simpel: artiesten wordt gevraagd om niet in Israël op te treden zolang de mensenrechten van Palestijnen worden geschonden, en om geen samenwerking aan te gaan met instellingen die daaraan meewerken. Dit is dezelfde aanpak die destijds tegen Zuid-Afrika werd gebruikt, toen veel artiesten weigerden om in Sun City te spelen.

Artwashing. Dit betekent: kunst, muziek en grote shows gebruiken om een land een vrolijk, normaal en aantrekkelijk imago te geven, terwijl datzelfde land op dat moment ernstige misdaden begaat. De glamour van een concert leidt de aandacht af van wat er werkelijk gebeurt.

PACBI roept op tot gerichte, strategische druk op Live Nation Entertainment — ’s werelds grootste organisator van concerten en festivals — totdat het bedrijf verantwoordelijkheid neemt voor wat PACBI zijn medeplichtigheid noemt aan de oorlog in Gaza.

Voor Nederlandse lezers: Live Nation is hier geen ver-van-je-bed-show. In Nederland opereert het bedrijf onder de naam Mojo Concerts. Mojo organiseert onder andere Pinkpop, Lowlands, Down The Rabbit Hole, North Sea Jazz en Bospop, is eigenaar van zalen als de Ziggo Dome en AFAS Live, en bezit ook ticketverkoper Ticketmaster. De kans is dus groot dat je weleens een kaartje hebt gekocht voor een evenement dat uiteindelijk bij Live Nation uitkomt.

Hoe Live Nation een dictatuur een mooi imago geeft

Al meer dan tien jaar is Live Nation Israël een drijvende kracht achter internationale artiesten die in Israël komen optreden, en die daarmee de geweldloze oproep van de Palestijnse samenleving negeren om dat juist niet te doen. Live Nation Israël ontstond toen Live Nation een meerderheidsbelang nam in het Israëlische bedrijf Bluestone Entertainment.

Onder de artiesten die er optraden zaten grote namen als Imagine Dragons, Christina Aguilera, de Backstreet Boys, Maroon 5 en Bon Jovi. Ze speelden vaak op plekken als Hayarkon Park en Live Park in Rishon LeZion — locaties die zijn gebouwd op de resten van Palestijnse dorpen waarvan de bewoners zijn verdreven.

Recenter koos Live Nation Israël openlijk partij voor het Israëlische leger. Het bedrijf liet weten “achter de IDF-strijders en de veiligheidstroepen” te staan op het moment dat dat leger de eerste fase van de genocide in Gaza uitvoerde. De VN-onderzoekscommissie en de International Association of Genocide Scholars (de internationale vereniging van genocideonderzoekers) zijn de meest recente instanties die wat er in Gaza gebeurt als genocide bestempelen.

Wie er nog meer bij betrokken is

De geldstromen achter Live Nation lopen ver door. We houden het kort, maar de hoofdlijn is dit:

  • De grootste aandeelhouder van Live Nation is het Amerikaanse conglomeraat Liberty Media. Een investeringsfonds van Liberty steekt geld in Israëlische tech-, cyber- en telecombedrijven, sectoren met nauwe banden met het Israëlische leger en de inlichtingendiensten.
  • De twee grootste institutionele beleggers daarna zijn The Vanguard Group en BlackRock. Beide worden in een recent VN-rapport genoemd vanwege grote investeringen in bedrijven die meeprofiteren van de bezetting en de oorlog — denk aan Palantir, Lockheed Martin en Caterpillar. Diezelfde beleggers hebben overigens ook belangen in andere entertainmentbedrijven, zoals Netflix, Disney en bioscoopketen AMC.
  • Ook enkele bestuursleden van Live Nation hebben banden met de Israëlische politiek en industrie. Een recent toegevoegd bestuurslid is Richard Grenell, een nauwe adviseur van president Trump die geldt als uitgesproken voorstander van Israël. Andere bestuursleden hebben banden met Liberty Media of met Israëlische techbedrijven.

De boodschap: het gaat niet om één losse misstap, maar om een web van financiële en bestuurlijke banden.

Dit is groter dan één bedrijf

Live Nation ligt al jaren onder vuur — van artiesten, fans én crew. En dat heeft niet alleen met Gaza te maken.

Een (bijna-)monopolie. Toen Live Nation fuseerde met Ticketmaster, leidde dat zelfs tot een rechtszaak van het Amerikaanse ministerie van Justitie; veertig Amerikaanse staten beschuldigden het bedrijf van een illegaal monopolie. Later volgde een aparte zaak van de Amerikaanse mededingingsautoriteit over oneerlijke handel in tickets. Te midden van al die rechtszaken zou Live Nation een half miljoen dollar hebben gedoneerd aan de inauguratie van Trump.

In Nederland herkenbaar: ook hier domineert Live Nation (via Mojo) de markt. Het bedrijf organiseert de grote festivals, bezit de grote zalen én Ticketmaster. Onafhankelijke organisatoren en kleinere festivals klagen al langer dat exclusiviteitscontracten het hun bijna onmogelijk maken om mee te concurreren. Fans morren over de hoge servicekosten van Ticketmaster en over “dynamische” prijzen, waarbij de ticketprijs stijgt naarmate de vraag toeneemt.

Uitbuiting. Door zijn machtspositie kan Live Nation hard onderhandelen. In een uitgelekte memo gebruikte het bedrijf de coronapandemie als excuus om de vergoedingen van artiesten te verlagen en een fors deel van de merchandise-inkomsten af te romen. Muzikanten en crew zien hun lonen al jaren stilstaan of dalen, terwijl het bedrijf blijft verdienen aan duurdere tickets.

Verschraling van het muzieklandschap. Critici stellen dat de dominantie van Live Nation lokale muziekscenes uitholt en alles op elkaar laat lijken. In de Amerikaanse stad Portland (Maine) wisten lokale organisatoren en muzikantenvakbonden samen de bouw van een nieuwe Live Nation-zaal tegen te houden. PACBI ziet zulke strijd als onderdeel van dezelfde bredere worsteling en steunt deze initiatieven.


De eisen

PACBI roept op tot strategische BDS-druk op Live Nation Entertainment totdat het bedrijf:

  1. stopt met Live Nation Israël, zijn Israëlische dochteronderneming;
  2. in zijn hele netwerk dezelfde ethische regels gaat hanteren voor wie het programmeert en met wie het samenwerkt;
  3. de richtlijnen en standpunten van PACBI en de BDS-beweging respecteert in zijn hele netwerk.

Wat we vragen van zalen en festivals

Festivals en zalen die bij Live Nation horen — of die door Live Nation worden gerund of geprogrammeerd — kunnen zich niet zomaar losmaken van het moederbedrijf. Ze hebben weinig invloed op de grote beslissingen. Maar juist daarom staan ze in een sterke positie om iets te veranderen, en hebben ze volgens PACBI ook de morele plicht om dat te doen.

Daarom vragen we alle zalen en festivals die bij Live Nation horen om:

  • Live Nation publiekelijk op te roepen te stoppen met zijn Israëlische dochteronderneming;
  • zelf ethische regels in te voeren voor programmering en samenwerkingen, en de PACBI/BDS-richtlijnen te volgen — ongeacht wat het moederbedrijf beslist;
  • publiekelijk de medeplichtigheid van de investeerders van Live Nation te veroordelen.

We blijven druk uitoefenen op deze festivals en zalen totdat ze aan al deze punten voldoen.

Wat we vragen van artiesten, fans en personeel

Artiesten: zet de festivals en zalen van Live Nation onder druk om bovenstaande eisen in te willigen.

Fans, festivalgangers en publiek: help deze campagne groeien en draag de boodschap verder.

Personeel en crew: we staan achter jullie. We hopen dat jullie binnen je eigen organisatie manieren vinden om deze eisen aan de orde te stellen.

Het moment is nu

Nu de oorlog in Gaza zijn derde jaar ingaat, is de urgentie groter dan ooit om medeplichtigheid aan onrecht overal aan te pakken — ook in de muziek- en evenementenwereld.

En de beweging groeit, ook dicht bij huis:

  • Het Eurovisie Songfestival. Voor het eerst in 24 jaar deed Nederland in 2026 niet mee. De Nederlandse omroep AVROTROS trok zich terug omdat Israël door de EBU werd toegelaten, en wees daarbij op het humanitaire leed in Gaza, de aantasting van de persvrijheid en politieke inmenging. Ook Spanje, Ierland, Slovenië en IJsland bleven om dezelfde reden weg. Daarmee ontbrak een groot deel van de “Eurovisiefamilie” op het grootste live muziekevenement ter wereld.
  • No Music for Genocide. In deze campagne blokkeren inmiddels meer dan duizend artiesten en labels hun muziek voor streaming in Israël, onder wie grote namen als Björk, Paramore en Lorde.
  • Eerdere successen. Strategische BDS-druk werkt ook tegen Live Nation. Vorig jaar zorgden boycots van artiesten en fans ervoor dat de omstreden bank Barclays stopte met het sponsoren van Live Nation-festivals in Groot-Brittannië. En de afgelopen tien jaar zegden artiesten als Beyoncé en Shakira eerder aangekondigde shows in Israël af — concerten die door Bluestone/Live Nation Israël waren georganiseerd.

Live Nation moet eindelijk verantwoordelijkheid nemen voor de schade die zijn jarenlange artwashing volgens PACBI heeft aangericht.

Er mag geen podium zijn voor genocide of apartheid.


Deze tekst is een Nederlandse bewerking van de oproep van PACBI (Palestinian Campaign for the Academic and Cultural Boycott of Israel) om druk te zetten op Live Nation. De feitelijke claims en het standpunt zijn die van de campagne zelf.